สรุปสำคัญ
- หากอาจสัมผัส HIV ให้รับการประเมิน PEP เร็วที่สุดภายใน 72 ชั่วโมง ไม่รออาการหรือผลตรวจของคู่
- โดยทั่วไปใช้ PEP 28 วันตามแผนของผู้ให้บริการ ไม่เพิ่มยา เปลี่ยนยา หรือหยุดเอง
- PEP ลดโอกาสรับเชื้อแต่ไม่รับรองผล จึงต้องตรวจติดตามตามนัดและวางแผนหากมีเหตุสัมผัสใหม่
PEP เป็นทางเลือกหลังเหตุที่อาจสัมผัส HIV ต้องขอประเมินโดยเร็ว ไม่ใช้ตารางจำนวนเม็ดหรือกำหนดผลข้างเคียงจากบทความแทนแผนของผู้ให้บริการ
เริ่มจากการประเมินทันที ไม่รอผลตรวจทั้งหมด
หากอาจสัมผัส HIV ภายใน 72 ชั่วโมง ให้รับการประเมิน PEP โดยเร็วที่สุด ไม่รออาการ ไม่รอให้พ้นช่วงหน้าต่าง และไม่รอผลตรวจของคู่ ผู้ให้บริการจะประเมินความจำเป็นจากเหตุการณ์จริง
ผู้ให้บริการจะเลือกแผนยาและตรวจตั้งต้นตามเหตุสัมผัส ไม่ควรรอผลตรวจทุกโรคหรือผลไตและตับจนเสียโอกาสเริ่มยา หากประเมินว่ามีข้อบ่งใช้ โดยทั่วไปใช้ PEP 28 วันตามแผน ไม่ใช้จำนวนเม็ดหรือชื่อยาของคนอื่นเป็นสูตรของตน
PEP ลดโอกาสรับเชื้อ แต่ต้องติดตาม
ไม่ใช้ตัวเลขประสิทธิผลเดียวรับรองทุกเหตุการณ์ ความเร็วในการเริ่ม การใช้ตามแผน และเหตุสัมผัสใหม่มีผลต่อการประเมิน แนวทาง CDC ปี 2025 ระบุการติดตามตรวจ HIV ช่วง 4–6 และ 12 สัปดาห์หลังสัมผัส โดยทีมดูแลอาจเลือกการตรวจและนัดตามบริบท ไม่ใช้ชุดตรวจเองแทนทุกขั้นตอน
ผลคัดกรองที่มีปฏิกิริยาหรือผลบวกจากชุดตรวจด้วยตนเองยังต้องตรวจยืนยันตามกระบวนการของหน่วยบริการ ผลลบช่วงแรกอาจยังไม่ตัดเหตุล่าสุด ควรแจ้งวันสัมผัส เหตุครั้งใหม่ และการใช้ PrEP หรือ PEP เพื่อวางแผนตรวจติดตามเฉพาะบุคคล
เมื่อมีปัญหาระหว่างใช้ยา
หากลืมยา อาเจียน พลาดนัด หรือมีผลข้างเคียง ให้บอกชื่อยา เวลาที่ใช้ และอาการแก่คลินิกหรือเภสัชกร ไม่เพิ่มยา ใช้ยาซ้ำ หยุดยา หรือเปลี่ยนสูตรเอง หากหายใจลำบาก หน้าหรือปากบวม ผื่นรุนแรงร่วมกับไข้ หรือรู้สึกไม่ปลอดภัย ให้ขอการดูแลฉุกเฉิน ไม่รอให้อาการหายตามจำนวนวันที่บทความระบุ
ถ้ามีเหตุสัมผัสใหม่หรือคาดว่าจะมีต่อเนื่อง บอกผู้ให้บริการเพื่อพิจารณาการป้องกันและการเปลี่ยนไปใช้ PrEP อย่างเหมาะสม ไม่ต่อ PEP หรือสลับยาด้วยตนเอง
ขอความช่วยเหลือได้โดยไม่ถูกตัดสิน
ไม่ต้องรู้สถานะของอีกฝ่ายหรือเล่าเหตุการณ์ได้ครบทุกอย่างก่อนขอประเมิน หากเกี่ยวข้องกับการล่วงละเมิด ขอการดูแลบาดแผล การป้องกัน และการสนับสนุนด้านความปลอดภัยได้ การเกิดเหตุไม่ใช่เหตุให้ตำหนิผู้รับบริการ
การตรวจและการรับบริการควรเคารพความยินยอมและความเป็นส่วนตัว ถามว่าหน่วยบริการเก็บและแจ้งผลอย่างไร บริการที่รักษาความลับไม่จำเป็นต้องเป็นบริการนิรนามเสมอไป ไม่ส่งต่อผลตรวจหรือข้อมูลของผู้อื่นโดยไม่ได้รับความยินยอม
แหล่งอ้างอิงสำหรับเนื้อหาที่ปรับปรุง
ลิงก์ประกอบจากบทความเดิม
เก็บปลายทางเดิมไว้เพื่อค้นคว้าต่อ เนื้อหาหรือข้อมูลบริการในลิงก์เดิมอาจเป็นข้อมูลย้อนหลัง ไม่ใช่คำยืนยันว่าคำแนะนำ ราคา หรือบริการทั้งหมดเป็นปัจจุบัน
คำถามที่พบบ่อย
ควรทำอะไรหลังอาจสัมผัส HIV
รับการประเมิน PEP เร็วที่สุดภายใน 72 ชั่วโมง ไม่รออาการ
ผลลบครั้งแรกแปลว่าไม่ต้องติดตามไหม
ไม่เสมอไป ต้องแปลผลตามชนิดการตรวจ เวลาสัมผัส และยาที่ใช้ แล้วตรวจตามนัด
มีผลข้างเคียงแล้วหยุด PEP ได้ไหม
ติดต่อผู้ให้บริการที่จ่ายยาเพื่อประเมิน ไม่หยุดหรือเปลี่ยนยาเอง หากมีอาการรุนแรงให้รับการดูแลเร่งด่วน
ข้อควรระวังในการใช้ข้อมูล
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจ วินิจฉัย หรือแผนดูแลเฉพาะบุคคล ให้ปรึกษาแพทย์หรือผู้ให้บริการก่อนเริ่ม หยุด เปลี่ยนยา หรือปรับขนาดยา หากมีอาการรุนแรงให้รับการดูแลเร่งด่วน
ปรับปรุงเนื้อหา: 11 ตุลาคม 2569
