PEP ยาป้องกันเอชไอวี "หลัง" สัมผัสเชื้อ ทานภายใน 72 ชั่วโมง
สรุปสำคัญ
- หากอาจสัมผัส HIV ให้รับการประเมิน PEP เร็วที่สุดภายใน 72 ชั่วโมง ไม่รออาการหรือผลตรวจของคู่ [1]
- โดยทั่วไปใช้ PEP 28 วันตามแผนของผู้ให้บริการ ไม่เพิ่มยา เปลี่ยนยา หรือหยุดเอง [1]
- PEP ลดโอกาสรับเชื้อแต่ไม่รับรองผล จึงต้องตรวจติดตามตามนัดและวางแผนหากมีเหตุสัมผัสใหม่ [1]
PEP เป็นทางเลือกหลังเหตุที่อาจสัมผัส HIV ต้องขอประเมินโดยเร็ว ไม่ใช้ตารางจำนวนเม็ดหรือกำหนดผลข้างเคียงจากบทความแทนแผนของผู้ให้บริการ
เริ่มจากการประเมินทันที ไม่รอผลตรวจทั้งหมด
หากอาจสัมผัส HIV ภายใน 72 ชั่วโมง ให้รับการประเมิน PEP โดยเร็วที่สุด ไม่รออาการ ไม่รอให้พ้นช่วงหน้าต่าง และไม่รอผลตรวจของคู่ ผู้ให้บริการจะประเมินความจำเป็นจากเหตุการณ์จริง [1]
ผู้ให้บริการจะเลือกแผนยาและตรวจตั้งต้นตามเหตุสัมผัส ไม่ควรรอผลตรวจทุกโรคหรือผลไตและตับจนเสียโอกาสเริ่มยา หากประเมินว่ามีข้อบ่งใช้ โดยทั่วไปใช้ PEP 28 วันตามแผน ไม่ใช้จำนวนเม็ดหรือชื่อยาของคนอื่นเป็นสูตรของตน [1]
PEP ลดโอกาสรับเชื้อ แต่ต้องติดตาม
ไม่ใช้ตัวเลขประสิทธิผลเดียวรับรองทุกเหตุการณ์ ความเร็วในการเริ่ม การใช้ตามแผน และเหตุสัมผัสใหม่มีผลต่อการประเมิน แนวทาง CDC ปี 2025 ระบุการติดตามตรวจ HIV ช่วง 4–6 และ 12 สัปดาห์หลังสัมผัส โดยทีมดูแลอาจเลือกการตรวจและนัดตามบริบท ไม่ใช้ชุดตรวจเองแทนทุกขั้นตอน [1]
ผลคัดกรองที่มีปฏิกิริยาหรือผลบวกจากชุดตรวจด้วยตนเองยังต้องตรวจยืนยันตามกระบวนการของหน่วยบริการ ผลลบช่วงแรกอาจยังไม่ตัดเหตุล่าสุด ควรแจ้งวันสัมผัส เหตุครั้งใหม่ และการใช้ PrEP หรือ PEP เพื่อวางแผนตรวจติดตามเฉพาะบุคคล [2] [1]
เมื่อมีปัญหาระหว่างใช้ยา
หากลืมยา อาเจียน พลาดนัด หรือมีผลข้างเคียง ให้บอกชื่อยา เวลาที่ใช้ และอาการแก่คลินิกหรือเภสัชกร ไม่เพิ่มยา ใช้ยาซ้ำ หยุดยา หรือเปลี่ยนสูตรเอง หากหายใจลำบาก หน้าหรือปากบวม ผื่นรุนแรงร่วมกับไข้ หรือรู้สึกไม่ปลอดภัย ให้ขอการดูแลฉุกเฉิน ไม่รอให้อาการหายตามจำนวนวันที่บทความระบุ
ถ้ามีเหตุสัมผัสใหม่หรือคาดว่าจะมีต่อเนื่อง บอกผู้ให้บริการเพื่อพิจารณาการป้องกันและการเปลี่ยนไปใช้ PrEP อย่างเหมาะสม ไม่ต่อ PEP หรือสลับยาด้วยตนเอง [1] [3]
ขอความช่วยเหลือได้โดยไม่ถูกตัดสิน
ไม่ต้องรู้สถานะของอีกฝ่ายหรือเล่าเหตุการณ์ได้ครบทุกอย่างก่อนขอประเมิน หากเกี่ยวข้องกับการล่วงละเมิด ขอการดูแลบาดแผล การป้องกัน และการสนับสนุนด้านความปลอดภัยได้ การเกิดเหตุไม่ใช่เหตุให้ตำหนิผู้รับบริการ [1]
การตรวจและการรับบริการควรเคารพความยินยอมและความเป็นส่วนตัว ถามว่าหน่วยบริการเก็บและแจ้งผลอย่างไร บริการที่รักษาความลับไม่จำเป็นต้องเป็นบริการนิรนามเสมอไป ไม่ส่งต่อผลตรวจหรือข้อมูลของผู้อื่นโดยไม่ได้รับความยินยอม
แหล่งอ้างอิงสำหรับเนื้อหาที่ปรับปรุง
ลิงก์ประกอบจากบทความเดิม
เก็บปลายทางเดิมไว้เพื่อค้นคว้าต่อ เนื้อหาหรือข้อมูลบริการในลิงก์เดิมอาจเป็นข้อมูลย้อนหลัง ไม่ใช่คำยืนยันว่าคำแนะนำ ราคา หรือบริการทั้งหมดเป็นปัจจุบัน
คำถามที่พบบ่อย
ควรทำอะไรหลังอาจสัมผัส HIV
รับการประเมิน PEP เร็วที่สุดภายใน 72 ชั่วโมง ไม่รออาการ [1]
ผลลบครั้งแรกแปลว่าไม่ต้องติดตามไหม
ไม่เสมอไป ต้องแปลผลตามชนิดการตรวจ เวลาสัมผัส และยาที่ใช้ แล้วตรวจตามนัด [2] [1]
มีผลข้างเคียงแล้วหยุด PEP ได้ไหม
ติดต่อผู้ให้บริการที่จ่ายยาเพื่อประเมิน ไม่หยุดหรือเปลี่ยนยาเอง หากมีอาการรุนแรงให้รับการดูแลเร่งด่วน [4] [1]
ข้อควรระวังในการใช้ข้อมูล
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจ วินิจฉัย หรือแผนดูแลเฉพาะบุคคล ให้ปรึกษาแพทย์หรือผู้ให้บริการก่อนเริ่ม หยุด เปลี่ยนยา หรือปรับขนาดยา หากมีอาการรุนแรงให้รับการดูแลเร่งด่วน
ปรับปรุงเนื้อหา: 11 ตุลาคม 2569
อ้างอิงตามข้อความ
